1. Tuyển điều hành (MOD) cho Diễn đàn hoa nhanh chân đăng ký nha các bạn

    ♥ Ra mắt Bộ sưu tập ảnh hoa chất lượng cao do các thành viên VF đóng góp

    Viết bài cho Từ điển các loài hoa nhận nhuận bút liền tay

    ♫ Khai trương Bách hóa di động mọi người ghé ủng hộ cái nào :)

Cách Giâm Cành Lan

Thảo luận trong 'Hoa Lan' bắt đầu bởi firefly, 23/2/11.

  1. firefly Leader
    firefly

    firefly Leader Thành viên BQT

    Tham gia ngày:
    30/11/10
    Bài viết:
    906
    Đã được thích:
    27
    Điểm thành tích:
    28
    Nghề nghiệp:
    terrorism
    Nơi ở:
    Old Trafford
    Đây là kỹ thuật nuôi cấy mắt cây hay còn gọi là kỹ thuật giâm cành, mà ở VN gọi là cấy mô phân sinh.

    Từ các chồi mắt (buds) "ngủ" bạn có thể sản xuất ra một hoặc nhiều cây (sinh sản vô tính).


    Mắt cây (node) là gì?

    Cây thường tạo ra các chồi "ngủ" để chắc chắn rằng cây có thể sống còn, nếu chồi ngọn chết đi hoặc bị sâu bọ ăn. Trong một thời dài, khi ngọn lớn lên và sản xuất chất điều hoà sinh trưởng (hormone – kích thích tố) để ngăn cản sự phát triển của các chồi khác trên thân cây. Nếu ngọn chết đi, chất điều hoà sinh trưởng bị thiếu hụt và các chồi "ngủ" bắt đầu phát triển.

    [​IMG]
    Phalaenopsis

    [​IMG]


    Mắt cây Phalaenopsis (hình chi tiết)

    Bạn có thể tìm chồi ngủ ở đâu?
    Mắt cây có thể tìm thấy như:
    • trên thân Phalaenopsis, Doritis và Phaius
    • trên thân hành của Dendrobium
    • dưới gốc của Cattleya...
    Giâm cành trên đất

    Sửa soạn mắt cây
    Chúng ta hãy thử làm theo kỹ thuật sau với Phaius tankervilleae và sẽ có kết quả rất tốt. Trong một lớp học, những người tham gia đã nhân giống thành công Phalaenopsis trên bổi rêu (peat, sphagnum moss). Bạn hãy xem hình cây Phalaenopsis ở phần dưới đây:

    Nhân giống Phalaenopsis trên bổi rêu

    Một trong những người tham gia lớp học của chúng tôi nhân giống thành công Phalaenopsis trên những bổi rêu.

    [​IMG]

    Cách làm:
    • nhúng ướt bổi rêu dưới vòi nước.
    • trải rộng trên một cái khay nhựa, đổ lấp đầy khoảng trống giữa những bổi rêu với cát sa thạch (silica) và đổ một ít nước + nước dừa và trong khay nhựa.
    • đặt khay nhựa vào trong lò microwave khoảng chừng 3 phút.
    • bỏ một ít rêu (moss) vào trong cát khi đã nguội.
    • cắt cành hoa khoảng 3 cm trên và dưới mắt cây.
    • lột bỏ các màng bao (bracts).
    • đặt các đoạn mắt cây và trong bổi rêu .
    • đậy khay nhựa với lớp plastic và đặt khay dưới ánh đèn trồng cây.


    Mắt cây phù hợp là bạn cắt 3 cm ở phía trên và dưới mắt của cành hoa. Điều rất quan trọng là phải dùng dao bén, bởi vì dao cùn làm các mô bị tổn thương rất nhiều. Kế đó bạn hãy cẩn thận gỡ bỏ các màng bao.

    Đặt mắt cây vào trong đất trồng:
    Đặt mắt cây đã sửa soạn nằm ngang trong đất trồng, mắt cây phải ở phía trên.

    [​IMG]

    Tưới ẩm và đậy khay với lớp plastic giống như trong hình dưới đây.

    [​IMG]

    Chăm sóc:
    Đặt cái khay với những mắt cây vào nơi sáng và ấm và tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp chiếu vào. Kiểm soát mỗi 3-4 ngày để có độ ẩm đầy đủ.

    [​IMG]

    mắt cây tươi

    [​IMG]

    4 tuần sau đó

    [​IMG]

    4 tuần kế tiếp

    [​IMG]

    2 tuần sau nữa

    Nuôi cấy mắt cây trong môi trường nuôi trồng (in vitro)

    Sửa soạn mắt cây
    Ưu điểm của kỹ thuật này là cây mới sinh sản sau này hoa sẽ trông giống cha mẹ chúng. Chúng ta dùng kỹ thuật này để nhân giống: Phalaenopsis, Doritis pulcherima, Phaius tankervilleaeChiloschista lunifera.

    Mắt cây phù hợp là bạn cắt chéo với 1 cm ở trên và dưới mắt của nhánh (cây) hoa. Điều rất quan trọng là dùng dao bén bởi vì dao cùn làm các mô bị tổn thương rất nhiều.

    [​IMG]

    Nhánh hoa Phalaenopsis với vỏ bao

    [​IMG]

    Nhánh hoa (mắt cây) Phalaenopsis không có vỏ bao

    Hãy cẩn thận gỡ bỏ vỏ bao mắt cây

    Chất dung môi nào bạn xử dụng?
    Để khởi đầu phát triển của "mắt ngủ" chúng ta hãy dùng chất dung môi gồm có cytocinins (chất kích thích sinh trưởng - phytohormon). Chúng ta dùng Sigma's P6793 (Phytotechlab P793) (Web site http://www.sigma-aldrich.com/).

    Sửa soạn chỗ:
    Bạn có thể dùng dụng cụ và thiết bị giống như trong bài "Kỹ thuật Gieo hạt từ trái xanh"

    Thiết bị cần thiết:
    [​IMG]

    Bếp lòNồi nấu nước đường kính miệng 30cmĐèn cồn (dùng sát trùng dụng cụ)Bao tay cao suNhíp, kẹp (inox)Dao mổ (inox)Cái móc lấy hạt lan (dụng cụ cấy chuyền)
    .
    Đồ dùng cần thiết:Ống nghiệm chứa môi trường cấy Bình cấy (lọ, ống nghiệm...)Giấy lau nhà bếp (kitchen paper)Cồn 70%Thuốc tẩy (như là Clorox) dùng tẩy trùng.Lọ (hũ) có nắp vặn (như là hũ thức ăn trẻ em - babyfood jar)

    Bỏ mắt cây vào lọ (flask):
    Ngâm mắt cây đã cắt vào cồn 70% vài giây. Sau đó đặt các mắt cây vào trong nước Oxi già 0,5% (hydrogen peroxide H2O2) trong 30 phút. Kế đó đặt chúng vào trong nước Oxi già (H2O2) 3% trong 15 phút. Sau 15 phút, đặt các mắt cây đã khử trùng (trong ống nghiệm) nằm trên vỉ trong vùng hơi nước sôi (vùng khử trùng). Bây giờ, lấy ống nghiệm và mở ra trên hơi nước sôi. Nắp đậy phải đặt trong miếng giấy nhà bếp (kitchen paper) tẩm cồn. Lấy cái nhíp và khử trùng bằng đèn cồn. Đưa cái nhíp vào vùng khử trùng (vùng hơi nước) và lấy một cái mắt cây đã đức ngâm trong dung dịch Oxi già và đặt nó với phần đuôi vào đắy lọ trong dung môi nuôi.

    Kế tiếp, nhúng cái nhíp vào trong nước sôi để rửa sạch các chất dung môi bám vào nhíp và ngâm nhíp vào trong lọ cồn 70%. Đậy ống nghiệm lại (trên hơi nước sôi) và đặt nó trên bàn để dán nhãn. Với ống nghiệm kế tiếp bạn cũng làm giống như vậy.

    Gợi ý: Để tạo dung dịch khử trùng có hiệu quả hơn, hãy nhỏ vài giọt nước rửa chén (dish washing solution) vào trong nước Oxi già.

    Chăm sóc:
    Đặt các ống nghiệm bạn đã làm các mắt cây vào nơi ấm và sáng (khoảng 20°C). Tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp bởi vì ánh sáng mặt trời sẽ làm ống nghiệm trở nên nóng bên trong.

    [​IMG]
    chồi Chiloschista lunifera đang lớn

    Bởi vì kích thước và cấu trúc của các mắt cây làm tỷ lệ nhiễm bệnh cao hơn dùng cách nẩy mầm không cộng sinh (asymbiotic seed germination). Như vậy, điều rất quan trọng là chúng ta phải kiểm soát mỗi ngày trong tuần đầu tiên ,nếu có triệu chứng nhiễm trùng. Nếu bạn tìm thấy nấm hay vi khuẩn, bạn có thể khử trùng n thêm một lần nữa.

    Có nhiều mắt cây tiết ra các hợp chất (exudate phenolic compounds) vào trong dung môi nuôi cấy làm đen dung môi nuôi cấy. Các hợp chất tiết ra sẽ giết chết các mắt cây nếu bạn không thay dung môi nuôi mới. Nhiều mắt cây sẽ ngừng tiết ra các hợp chất sau 3 hay 4 lần thay.

    [​IMG]
    phenolic exudations

    Khi mắt cây có 2 hay 3 lá bạn nên thay dung môi không có chất kích thích tố (như Sigma P6668) để rễ bắt đầu phát triển.

    Tôi phải làm gì nếu muốn có nhiều hơn một cây?
    Nếu bạn muốn sản sinh nhiều hơn mộy mầm bạn nên cắt 1/3 trên mắt cây. Bởi vì điều này mắt cây phát triển hàng chục chồi thay vì một chồi.

    [​IMG]
    Nuôi cấy mắt cây
    Phaius tankervilleae

    [​IMG]

    Cây con từ một mắt cây
    Phalaenopsis equestris

    Chất điều hoà sinh trưởng (hormones)

    Chất điều hoà sinh trưởng là gì?
    Chất điều hoà sinh trưởng là các hợp chất hữu cơ hay nhân tạo mà tác động sự phát triển và nhân giống. Chúng sản sinh trong cây (như phát triển nụ) để kiểm soát sự phát triển.

    Auxins
    Auxins tác dụng tăng dài các tế bào, phát triển rễ và chồi tự hình thành. Chúng ngăn chận sự phát triển chồi nhánh (điều này chồi bảo đảm tính di truyền ổn định). Auxins thông thường dùng trong môi trường nuôi cấy mô, hoặc là phối hợp với cytokinins lúc tăng dài của thân hoặc không có cytokinins cho bộ rễ.

    Cytokinins
    Cytokynins, trước đây gọi là kinins, đóng vai trò chính trong môi trường nuôi cấy mô để phân cắt tế bào, shoot multiplication và sự tăng trưởng của chồi nhánh. Chúng giúp làm chậm sự lão hóa, và chúng tác động chuyển hoá auxin. Nếu việc nuôi cây quá ốm yếu, tăng lượng Cytokynin sẽ giúp việc nuôi trồng ngắn hơn, thân mần khoẻ chắc.

    Gibberellins
    Gibberellins là một nhóm của chất liệu thiên nhiên xuất hiện với tác dụng phát triển tế bào và kích thích sự tăng dài của thân. Năm 1926 E. Kurasawa (người Nhật) ghi lại rằng việc nhiễm một loài nấm mốc (tên Gibberella fugikuroi), kết quả là hạt lúa phát triển nhanh hơn bình thường. Chất liệu đó là gibberellic acid, mà sau đó được người ta đã phân lập và kết tinh từ cả nấm mốc và thực vật.

     
    Chỉnh sửa cuối: 23/2/11

Chia sẻ trang này