Tự nhân giống Lan tại vườn nhà

Phương pháp nhân giống tại vườn thông thường là đợi cho cây mọc rộng ra rồi cắt tách, sang chậu.

Cách này chỉ áp dụng được cho loại đa thân như Cattleya... nhưng rất chậm. Còn với loại đơn thân như Hồ điệp... thì không làm được.

Bạn có một cây Hồ điệp hoa đẹp hoặc loại hoa thơm, muốn có cây thứ 2, thứ 3, ... ?

Bạn có một người bạn có giống Hoàng thảo bạn rất thích, nhưng khó tìm mua, hoặc nó đắt, mà bạn chỉ có thể xin được một đoạn thân giả hành của cây đó thôi ?

Có cách để tự nhân giống tại vườn nhà mình: Kích thích, tạo cây Ky (cây con mọc từ mắt ngồng hoa, hoặc từ mắt thân cây mẹ).

Và còn một cách nữa cho Hồ điệp: Kích thích, ép cây mẹ đẻ cây con từ..... nách.

Các bạn chơi Lan lâu năm thường dùng thủ pháp này để nhân giống lan tại vườn nhà. Tôi cũng đã áp dụng phương pháp này, kết quả rất khả quan, xin chia xẻ chút kinh nghiệm này cùng các bạn yêu Lan.



Mọc cây ky và nở hoa rồi mới bắt đầu mọc rễ:

​

1 - Phương pháp cho Hồ điệp sinh cây ky trên các mắt của ngồng hoa:

- Hồ điệp là loại đơn thân, thường cứ cao dần tiếp. Nhưng nó có khả năng đẻ cây con từ nách lá, và mọc cây Ky từ mắt ngồng hoa. Nếu có kế hoạch chăm sóc tốt, biết dùng thêm chất kích thích hợp lý, thì khả năng sinh cây con và cây ky (keiky) rất cao.

- Vào khoảng tháng 2 đến tháng 6, giai đoạn từ khi hoa tàn độ 3/4 ngồng cho đến khi hoa tàn gần hết. (Vì bạn còn muốn để ngắm hoa một thời gian, nhưng nếu để muộn quá thì ngồng hoa sẽ sớm khô, có thể không kịp cho mọc cây ky nữa).

- Bạn hãy cắt ngồng hoa, bỏ từ khúc có phân nhánh hoặc có hoa trở lên. Thường chỉ để lại 4-5 khúc của ngồng hoa (tính từ gốc lên). Vết cắt nên cách mắt độ 1-3cm. Bôi Daconil hoặc thuốc chống bệnh vào vết cắt, để khô vết cắt 2-3 ngày.

- Bạn bồi bổ cho cây mẹ bằng phân bón lá 20-20-20 độ 3-4 tuần, để cây được hồi sức sau đợt nuôi hoa.

- Bạn lấy bông hoặc vải mềm quấn nhẹ, xốp, quanh các mắt ngồng(thường thành công ở các mắt thứ 3-4-5, tính từ gốc lên), rộng độ 5-7mm, dày độ 2-4mm.

Rồi cách nhật, theo trình tự này, bạn nhỏ các thuốc kích thích vào chổ bông đó, như sau:

- Từ khi bắt đầu cho đến khi các mắt sưng lên (xung dịch), mới hơi nhú đầu rễ hoặc chồi cây ky (Khoảng 2-4 tuần): Antonic 1/500 (độ 4 giọt/100cc nước). Hoặc thay bằng B1 Thái.

Thường nó mọc chồi trước, rễ sau. Nhưng đôi khi ngược lại. Có lần tôi làm, giữa mùa hè nó vừa mọc cây ky, vừa ra hoa, sau đấy nó mới mọc rễ.

- Khi mắt đã sưng, hơi nhú chồi hoặc rễ thì tháo băng ra, đổi phun thuốc ngay (nếu tiếp tục thuốc đó, nó sẽ làm "cháy" chồi và rễ non.)

Chuyển sang: Rootplex (hoặc Kelpak) 1/1000, cộng thêm chút xíu B1 Thái và chút xíu Antônic. Phun như bón lá.

Chỉ 2-3 tuần sau, bạn đã có cây ky xinh xắn nhú ra từ những mắt ngồng hoa cũ đó.

- Nhưng, bạn đừng vội tách 2 mẹ con nó. Tiếp theo, bạn chăm bón bình thường, đợi khi có nhiều rễ cây ky dài độ 4-6cm trở lên hãy cắt trồng riêng, cho an toàn.

Bạn nên xếp thêm than cho cao lên đón rễ, cho rễ bám vào than, thì cây ky phát triển nhanh, và khi cắt cây ky trồng xuống, nó phát triển tiếp ngay, không bị chột lại.

Nếu thích, bạn cứ để cây ky ở cùng mẹ 1 năm, cây ky vẫn có thể ra hoa, rồi lại cho mọc cây ky cháu, rồi lại.... Rất ngộ nghĩnh.

Nếu cây mẹ có hoa sớm, bạn kích thích mọc cây ky sớm, thì bạn được "hoa cháu" giữa mùa hè năm đó luôn.



Mẹ sinh cây ky trên cành hoa, cây ky trên cành hoa lại ra cành hoa nữa. Tạm gọi là "Hoa cháu" vậy:

​

"Hoa cháu" cũng xinh gái đấy chứ các bác:

​

 

Ðề: Tự nhân giống Lan tại vườn nhà

ĐỂ CÓ HIỆU QUẢ CAO, CÁC BẠN CẦN CHÚ Ý:

​

- Chỉ nên làm khi cây đã gần tàn hết hoa. (Nếu cắt ngồng khi đang còn nở hoa, thì nó lại ra nhánh hoa khác. Nếu cắt muộn quá, ngồng có thể khô héo, không ra keyki nữa.)

- Bồi bổ cây mẹ trước khi kích thích và trong quá trình cây sinh sản bằng phân bón 20-20-20, hoặc 30-10-10, thêm chút ít Antonic và Rootlex (kích thích sinh trưởng), ngay từ trước lúc sắp cắt cành hoa cho đến khi có cây ky.

- Phải để chậu ở thấp nơi mát ẩm, tuyệt đối tránh ánh nắng gắt (chỉ cần 20-40% ánh sáng, tức là hơi âm u) trong giai đoạn kích thích. (Nắng nhiều thì nó có thể héo keyki hoặc mọc nhánh hoa tiếp)

- Thuốc pha không nên để lâu sẽ biến chất, mất hiệu lực. Bạn nên đong thuốc bằng giọt, với tiêu chuẩn tính là 20 giọt = 1cc (với côngtơhút y tế).


Chúc các bạn thành công.

 

Ðề: Tự nhân giống Lan tại vườn nhà

2- Phương pháp ép cho Hồ điệp đẻ cây con:


Để HĐ đẻ cây con có khó hơn tạo cây ky một chút:

- Để tạo cây ky chỉ cần cây có ngồng hoa là làm được, dù là cây còn rất non, mới bói hoa.

- Để HĐ đẻ cây con thì rất khó thành công khi cây còn non, thường chỉ tiến hành được trên cây lớn hơn 3 năm tuổi, thân phải đủ cao để tiến hành thủ thuật: Cây con thường được sinh ra ở phần dưới thấp của gốc, thậm chí là ở phần đang có rễ của cây.

Bạn nên chọn thời điểm mùa Xuân, sau khi đã cắt ngồng hoa sớm, bồi bổ cho cây sung mãn trước khi tiến hành thủ thuật độ 1 tháng. Bằng phân 30-10-10 hoặc 20-20-20, gia thêm chút thuốc kích thích sinh trưởng.



Chậu Hồ điệp thơm này kết hợp cả 2 phương pháp nhân giống nói trên: Vừa mọc keyki trên ngồng hoa cũ, vừa đẻ cây con bên nách:

​

Các bước tiến hành thủ thuật ép đẻ cây con như sau:


a- Bón kích và hạn chế tưới:

Dùng phân 20-20-20 gia thêm Antonic 1/1000 và Rootplex 1/2000 (hoặc Kelpak)
phun mặt dưới lá và tưới gốc 5 ngày/lần x 3 lần. Hạn chế tưới nước để cây mẹ hơi ngót nước đi.

b- Thắt thân cây mẹ:

Lấy dây điện nhỏ có 1 lõi đồng mềm (như dây nhỏ trong bọc dây điện thoại), quấn vào thân cây mẹ 1 vòng rồi xoắn thít dần, cho đến khi lún vào thân cây độ 1 mm là vừa.

Điểm thắt nên ở khoảng gần gốc, trên 1-2 lá dưới cùng. Sau một thời gian, chiếc lá ngay trên chổ thít thường bị héo dần và rụng mất. Nếu gốc cây đã cao thì có thể thắt ở ngay dưới lá thứ nhất.

Ở giai đoạn này cần tưới đủ, tiếp tục thúc phân kích như trên. Cứ như vậy trong 1-2 tháng, cho đến khi thấy nhú chồi cây con thì thôi.

Trong quá trình này, nên bới giá thể sát gốc ra một chút, vì rất có thể chồi cây lại mọc ra ở dưới sâu, trong vùng có rễ. Nếu thấy dây thắt lỏng ra thì xoắn chặt lại như cũ.

Do ứ nhựa lại ở phần dưới của cây, nên phần trên của cây mẹ bị dừng phát triển. Nếu bạn thắt quá mức thì sẽ làm phần trên héo đi, vì vậy tốt nhất là theo dõi mà thắt chặt dần sau từng ngày.

c- Dưỡng chồi non:

Đây là giai đoạn phải bảo vệ và chăm sóc chồi rất cẩn thận.

Chồi non rất dễ bị thối nếu bị ướt lâu, vì vậy cần tưới xung quanh gốc, tránh tưới vào chồi non. Thuốc ngừa nấm cũng chỉ dùng 1/2 liều.

Phân bón thì thôi gia Antonic, thay vào là B1 Thái, 1 tuần/lần X 3-4 lần. Chủ yếu dùng 30-10-10 hoặc 20-20-20.

Khi chồi cao độ 1 cm thì nó nhú chòm lá, lá non này rất dễ bị thối nếu chạm vào giá thể, cần bới tránh ra. Và tháo bỏ dây thắt cây mẹ.

Nếu ở cây già, thân dài, chồi mọc trên cao thì nhàn hơn nhiều.

Khi chồi 2cm, đã nâng lá lên khỏi mặt giá thể thì chăm sóc bình thường cùng cây mẹ, chờ rễ cây con.


Để rễ cây ky phát triển nhanh, khoẻ, bạn nên xếp than cao lên, đón cho rễ bám vào.

Khi chùm rễ của cây con đã khỏe thì cắt tách cây con ra chậu khác, khéo léo đem cả những viên than mà rễ đã bám vào sang chậu mới. Nhớ bôi thuốc phòng bệnh vào vết cắt.

Trong suốt quá trình tiến hành, cần để cây ở nơi ẩm mát, tránh nắng, mưa.

Trên đây là 2 phương pháp nhân giống đơn giản, dễ làm, ít tốn, và dễ thành công. Mời các bạn cùng làm cho vui.


Chúc các bạn thành công.

 

Ðề: Tự nhân giống Lan tại vườn nhà

1. Đối với dòng hoàng thảo hoặc den rừng: VD: Đùi gà, phi điệp, báo hỉ,......

Cắt từng đoạn thân già đã ra hoa, bôi vôi vào vết cắt, để chỗ thoáng mát khoảng 1 tuần, cho vào chậu có giả thể xơ dừa hoặc dớn ẩm, phun sương ẩm B1+atonick 1 tuần 1 lần, đang lớn đây:

​

2. Đối với các cây lan có củ, VD: Vũ nữ, địa lan,..

Lấy củ trọc hoặc củ đã già, cắt hết rễ, để khô 2 ngày, tương vào chậu có xơ dừa, phun sương ẩm B1+atonick 1 tuần 1 lần. Cũng lên phà phà:

​

​

3. Còn đây là phương pháp "thắt cổ"

không phải tự tử đâu à nha, cây hoả hoàng này do em vô tình dùng dây điện nhỏ xiết gốc để cho cây đứng vững, ai dè, chỗ bị thít lại nó ra 2 cây con nè:

​

 

Ðề: Tự nhân giống Lan tại vườn nhà

gieo hạt lan tại gia

​

"Cây lan trong giai đoạn phát triển đầu bắt buộc c6àn đến dinh dưỡng nấm. Các hạt lan đều không có khả năng nảy mầm nếu không có nguồn dinh dưỡng bổ sung.
Hạt lan khi rơi vào giá thể thích hợp, hạt bắt đầu trương lên, kích thước tăng lên do nước thấm qua vỏ hạt. Sau đó, thân củ có màu với lòng rễ, trên bề mặt xuất hiện hướng về giá thể. Đến đây, sự phát triển bị đình lại vì sự đồng hóaq của phôi không đủ để tiếp tục phân hóa. Nhờ những sợi nấm xâm nhập vào phôi từ phía cuống, nấm cung cấp dinh dưỡng cho phôi phát triển và giữa nấm và phôi xác lập một cân bằng sinh lý và dẩn đến sự phân hóa thân, củ có mầm với sự hình thành chóp sinh trưởng của nhánh ở mặt trên, đồng thời hình thành rễ bất định đầu tiên. Khi lá, rễ bất định hình thành, cây mầm được hình thành, sau một quá trình sinh trưởng phát triển mới trở thành cây trưởng thành và ra hoa kết quả.
.........
Do đặc điểm của hạt lan là rất nhỏ, hầu như không có chất dự trữ để sử dụng khi hạt nảy mầm cho nân nó phải lấy thức ăn có sẳn do nấm cộng sinh cung cấp cho cây. Mỗi loài lan có loài nấm cộng sinh nhất định và hạt lan trong môi trường tự nhiên chỉ nảy mầm khi có nấm cộng sinh phù hợp với nó.Trong môi trường nhân tạo để tạo điều kiện cho hạt lan nảy mầm, người ta đã thay thế nấm cộng sinh bằng đường trong môi trường gieo hạt. Sau khi hạt nảy mầm và chỉ sau chất diệp lục tố được hình thành, cây lan con mới bắt đầu có khả năng sử dụng CO2 để tổng hợp ra hydratcacbon cần cho sự phát triển của cây qua quá trình quang hợp. (Trang 72, 73, 74)
. . . .
Hạt lan khác với các loại hạt khác là kích thước rất nhỏ và hầu như không có chứa chất dinh dưỡng trong hạt, chỉ có một phôi chưa phân hóa.
vì vậy, trong những giai đoạn đầu con người đến với cây lan đã có bao nhiêu người tìm cách giao hạt mong có những cây lan con đển nuôi trồng nhưng đều thất bại. Cho mãi đến năm 1844, một nhà làm vườn người Pháp là Neumann lần đầu tiên làm nảy mầm hạt lan bằng cách giao hạt trên đất quanh gốc cây lan.
Đầu năm 1899, Noel Bernard, nhà thực vật học Pháp mới khám phá ra được nguyên nhân làm cho hạt lan có thể nảy mầm với sự liên hệ của nấm cần thiết cho sự nảy mầm của hạt lan.
Năm 1904, Noel Bernard đã thành công trong việc nuôi cô lập các nấm từ rễ lan và dùng các loại nấm ấy nhiểm cho các hạt lan và ông đã làm cho hạt lan nảy mầm 100%.
Sau Noel Bernard là Burgeff (Đức) và sau đó hai ông đã cộng tác với nhau trong việc nghiên cứu gieo hạt lan có nhiễm nấm trong châu thạch.
. . . .
Đến năm 1922, Knudson (Mỹ) đã nghiên cứu thành công thay nấm bằng đường ở môi trường thạch gieo hạt.
Theo knudson, nguyên nhân hạt lan không nảy mầm được là do hạt lan không có khả năng tạo ra hydratcacbon từ CO2. vai trò của nấm đối với sự nảy mầm của hạt lan là cung cấp đường. Cho nên chỉ cần thêm 2% đường vào môi trường gieo hạt bao gồm thạch và muối khoáng là hạt lan có thể nảy mầm được, không cần nấm. (trang 94, 95, 96)
PTS Phan Thúc Huân. Hoa lan-

Xin giới thiệu với cobebandiem và các bạn bài viết trên ,qua đó cho thấy việc gieo hạt lan ngoài tự nhiên đã thành công từ lâu ,và trên các diễn đàn củng có nhiều bạn gieo hạt lan thành công trong vườn nhà .Đã có rất nhiều ,rất nhiều tranh cải về cách nẩy mầm mình không muốn trình bày (việc gieo hạt lan) thêm nữa mong các bạn thông cảm ,và có một số bạn cho rằng chỉ có duy nhứt một cách "hạt lan chỉ nẩy mầm khi có nấm cộng sinh " ,và ngoài ra ngoài tự nhiên không có cách nào khác , .Thực ra ngoài tự nhiên hạt lan nẩy mầm là vô số ,bằng chứng cụ thể là ở trên những hàng cây cao đường phố thị xã Tràvinh (cách rất xa nguồn lan tự nhiên) trước đây đã có lan Ngọc Điểm ,và một số khác không rỏ tên hiện nay vẩn còn hiện diện .Sau khi nẩy mầm một số lớn không tồn tại vì ảnh hưởng của môi trường : ẩm độ,nhiệt độ ,ánh sáng ..sự ô nhiểm ,và quan trọng nhứt là sự cạnh tranh phát triển không cân bằng giữa lan con và nấm cộng sinh và các nấm bệnh khác . Khắc phục các yếu tố trên thì việc gieo hạt lan tại vườn nhà có thể thành công ..vài hàng cùng các bạn ,chào thân ái ..,còn tiếp ..(sự cần thiết của nước dừa trong nuôi trồng ,cung cấp dinh dưỡng cho cây lan lan ,lan gieo hạt ,lan cấy mô và lan con gieo vườn nhà ..)